วงดนตรีไทย

24/12/2011

วงดนตรีไทย 
           
 ดนตรีไทยมักเล่นเป็นวงดนตรี มีการแบ่งตามประเภทของการบรรเลงที่เป็นระเบียบมาแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบันเป็น 3 ประเภท คือ
                                               
          วงปี่พาทย์ เป็นวงที่ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีประเภทตี เป่า และเครื่องประกอบจังหวะ ใช้บรรเลงในงานพระราชพิธี และพิธีต่างๆ แบ่งได้ 3 ขนาด คือ
     1.วงปี่พาทย์เครื่องสิบ ระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ ปี่ใน ฉิ่ง ตะโพน กลองทัด
     2.วงปี่พาทย์เครืองห้า แบ่งออกเป็น 2 ชนิดได้แก่
           2.1.ปีพาทย์เครื่องห้าอย่างหนัก จะใช้สำหรับการบรรเลงใน การแสดงมหรสพ หรืองาน    ในพิธีต่างๆ ซึ่งจะประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีต่างๆ ดังนี้คือ ฆ้องวงใหญ่ ปี่ใน กลองทัด ตะโพน และฉิ่ง
          2.2.ปีพาทย์เครื่องห้าอย่างเบา ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีต่างๆ ดังนี้คือ กลองชาตรี ฆ้องคู่ ฉิ่ง ปี่ และทับหรือโทน
     3.วงปี่พาทย์เครื่องคู่ เหมือนวงปี่พาทย์เครื่องห้า เพียงแต่เพิ่มระนาดทุ้มและฆ้องวงเล็กเข้าไป
     4.วงปี่พาทย์เครื่องใหญ่ เหมือนวงปี่พาทย์เครื่องคู่ เพียงแต่เพิ่มระนาดเอกเหล็กและระนาดทุ้มเหล็กเข้าไป
          นอกจากนี้วงปี่พาทย์ยังมีอีก 3 ประเภทใหญ่ๆคือ
             1.วงปี่พาทย์นางหงส์
             2.วงปี่พาทย์มอญ
             3.วงปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์                                                     

               วงมโหรี   เกิดจากการประสมกันระหว่างวงปี่พาทย์และวงเครื่องสาย เกิดขึ้นครั้งแรกในสมัยอยุธยา มีวิวัฒนาการมาจากวงขับไม้
                   ประเภทวงมโหรี    วงมโหรีแบ่งได้ดังนี้
   1.วงมโหรีเครื่องสี่
     เกิดจากการการประสมกันระหว่างการบรรเลงพิณและการขับไม้ ปรากฏครั้งแรกในสมัยอยุธยา มีเครื่องดนตรี 4 ชนิดดังนี้
             โทน
             ซอสามสาย
             กระจับปี่
             กรับพวง (ผู้ขับร้องเป็นผู้ตี)

       2.วงมโหรีเครื่องหก
           ลักษณะคล้ายวงมโหรีเครื่องสี่ แต่ได้เพิ่มเครื่องดนตรีอีกสองอย่างคือ รำมะนาและขลุ่ยเพียงออ

       3. วงมโหรีเครื่องเดี่ยว
             เกิดขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ในระยะแรกเพิ่มระนาดเอกและฆ้องวงใหญ่ ในระยะหลังได้เพิ่มซอด้วงและซออู้ เปลี่ยนกระจับปี่เป็นจะเข้

       4.วงมโหรีเครื่องคู่
            เหมือนกับวงมโหรีเครื่องเล็ก แต่ได้เพิ่มระนาดทุ้ม ฆ้องวงเล็ก ขลุ่ยหลิบ ซอด้วง ซออู้ จะเข้ และซอสามสายหลิบอย่างละหนึ่ง
                                                                                 
          วงเครื่องสาย
                
ใช้เครื่องดนตรีหลักในการประสมวงเป็นเครื่องดนตรีที่มีสาย เช่น จะเข้ ซอด้วง ซออู้ รวมกับเครื่องดนตรีชนิดอื่น เช่น เครื่องเป่าและเครื่องประกอบจังหวะ การประสมวงเครื่องสายจัดออกเป็นประเภทต่างๆ ตามขนาดและลักษณะของวงได้ดังนี้
     เครื่องสายวงเล็ก
        นิยมแสดงในงานที่ไม่ต้องการเสียงดังมากนัก และแสดงในบริเวณอาคารในงานต่างๆ เช่น งานทำบุญเลี้ยงพระในบ้าน งานสมรสตอนกล่อมหอ เป็นต้น เครื่องสายวงเล็กมีเครื่องดนตรี ดังนี้
      ซอด้วง  1 คัน
      ซออู้ 1 คัน
      จะเข้ 1 ตัว
      ขลุ่ยเพียงออ 1 เลา
      โทนมโหรี 1 ใบ
      รำมะนามโหรี 1 ใบ
      ฉิ่ง 1 คู่
     วงสายเครื่องสายเครื่องคู่
          นิยมบรรเลงในงานต่างๆ เช่นเดียวกับเครื่องสายวงเล็ก แต่มีจำนวนเครื่องดนตรีมากกว่า ได้แก่
         ซอด้วง  2 คัน
         ซออู้ 2 คัน
         จะเข้ 2 ตัว
         ขลุ่ยเพียงออ 1 เลา
         ขลุ่ยขลิบ 1 เลา
         ฉิ่ง 1 คู่
        โทนมโหรี 1 ใบ
         รำมะนามโหรี 1 ใบ
         ฉาบ 1 คู่
         กรับ 1 คู่
         โหม่ง 1 ใบ
             เครื่องดนตรีที่บรรเลงทำนองจะมีเป็นคู่  แต่เครื่องดนตรีที่บรรเลงจังหวะจะมีเพียงอย่างละ 1 ชิ้น

วงเครื่องสายปี่ชวา
      มีลักษณะพิเศษกว่าวงเครื่องสายวงเล็กและวงเครื่องสายเครื่องคู่ คือ มีปี่ชวามาแทนขลุ่ย และใช้กลองแขกแทนโทนรำมะนามโหรี
     วงเครื่องสายนี้จะมีเสียงแหลมสูงกว่าปกติเพราะเสียงปี่ชวาสูงแหลม เครื่องดนตรีอื่นๆ ต้องปรับขึ้นสายให้เท่ากับเสียงของปี่ชวา นิยมบรรเลงเพื่ออวดความสามารถของผู้บรรเลง บรรเลงเพลงกับวงเครื่องสายปี่ชวานี้มีเครื่องดนตรี คือ
      ซอด้วง   1 คัน
      ซออู้ 1 คัน
      จะเข้ 1 ตัว
      ปี่ชวา 1 เลา
      ฉิ่ง 1 คู่
      กลองแขก 1 คู่
      ฉาบ 1 คู่
      กรับ 1คู่
     โหม่ง 1 ใบ
           สำหรับเครื่องประกอบจังหวะอาจมีไม่ครบก็ได้ที่สำคัญ คือ ฉิ่ง และกลองแขก
                                                                             

About these ads

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

ติดตาม

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: